www.inka.gr  
Αρχική Σελίδα | Καταναλωτής και Ε.Ε. | Περιβάλλον | Υγεία | Παιδεία | Τρόφιμα | Νομική Προστασία  

  
 Επιλογές
Αίτηση Εγγραφής
Τι είναι το ΙΝΚΑ
Καταναλωτικό Κίνημα
Θεσμικό Πλαίσιο
Δημ. Υπηρεσίες - Κοινή Ωφέλεια
Επικοινωνία
Συμβουλές
Υποβολή Καταγγελίας
'Ερευνες
Ευρωπαϊκό Συνέδριο
Χρηματοοικονομικά Θέματα

Ελληνικά  

English

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

Εισήγηση του Γενικού Γραμματέα
του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
κ. Θωμά Αλιφακιώτη

1. ΓΕΝΙΚΑ
Ο προβληματισμός για το παρόν και το μέλλον του ελληνικού αγροτικού τομέα και για το σύνολο του αγροτικού χώρου γενικότερα έχει αποτελέσει, κατά τα τελευταία χρόνια, το επίκεντρο πολλών συζητήσεων. Οι κυριότερες εξελίξεις που επηρεάζουν τον αγροτικό τομέα είναι :
- Η απελευθέρωση του διεθνούς εμπορίου και η παγκοσμιοποίηση των αγορών
- Η ενδιάμεση αναθεώρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ)
- Η διεύρυνση της Ε.Ε.
- Η ενδυνάμωση του ρόλου των πολιτικών Διαρθρωτικής Ανάπτυξης και των θεμάτων που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος
- Η διαφοροποίηση της γεωργικής παραγωγής σύμφωνα με τα νέα καταναλωτικά πρότυπα, που δίδουν ιδιαίτερη σημασία στην ποιότητα, την ασφάλεια και την υγιεινή των τροφίμων.

Τα θέματα περιβάλλοντος αρχίζουν να αποκτούν κεντρική θέση στη διαμόρφωση της αγροτικής πολιτικής, τόσον ως μέσον αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της εντατικοποίησης της παραγωγής, όσον και ως μέσον παροχής συμπληρωματικών εισοδηματικών ενισχύσεων στους παραγωγούς.


Το κοινωνικό ενδιαφέρον άρχισε να εστιάζεται όλο και περισσότερο στην ποιότητα του φυσικού περιβάλλοντος και στην διαταραγμένη ισορροπία του οικοσυστήματος σε σημείο μάλιστα που ένα αυξανόμενο ποσοστό της κοινής γνώμης στην Ελλάδα να θεωρεί ότι η ύπαιθρος αποτελεί μια σπουδαία πηγή περιβαλλοντικών αγαθών και όχι μόνο μια πηγή εξασφάλισης τροφίμων, όπως συνέβαινε στο παρελθόν.
Αλλά και στην κατεύθυνση αυτή το ενδιαφέρον μετατοπίστηκε σταδιακά από τις μεταπολεμικές ποσοτικές διατροφικές ανησυχίες σε νέες διατροφικές ανησυχίες που αφορούν την ποιότητα, την ασφάλεια και την υγιεινή των τροφίμων. Στην ποιοτική γεωργία και τα πιστοποιημένα προϊόντα ανήκει το μέλλον της αγροτικής παραγωγής και προς αυτή την κατεύθυνση θα πρέπει να κινηθούν με σταθερά βήματα οι έλληνες αγρότες. ¶λλωστε και οι περισσότερες ρυθμίσεις της αναθεώρησης της ΚΑΠ, καθώς και οι διαπραγματεύσεις στα πλαίσια του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) εμπεριέχουν σε σημαντικό βαθμό την παράμετρο της περιβαλλοντικής και ποιοτικής γεωργίας. Αλλά, και ο Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής τόνισε στη Βουλή στις προγραμματικές δηλώσεις της Κυβέρνησης «Στηρίζουμε την τυποποίηση και την μεταποίηση, την παραγωγή και την διάθεση προϊόντων με ονομασία προέλευσης. Δίνουμε άμεση προτεραιότητα στην ταχύρυθμη αύξηση της παραγωγής βιολογικών και οικολογικών προϊόντων.»

 

2. Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΤΗΣ Ε.Ε.
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Επιτροπής της Ε.Ε., ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπιστούν τα ανησυχητικά περιβαλλοντικά φαινόμενα, όπως η αλλαγή του κλίματος, η ρύπανση της ατμόσφαιρας, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και να πραγματοποιηθεί πρόοδος προς την κατεύθυνση της αειφόρου ανάπτυξης, είναι να τεθεί το περιβάλλον στο επίκεντρο των πολιτικών αποφάσεων σε τομείς με σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, όπως η γεωργία.
Η αρμόδια για το περιβάλλον Επίτροπος, Μαργκό Γουόλστρομ, υπογράμμισε ότι «Εάν δεν λάβουμε τώρα υπόψη τις περιβαλλοντικές πτυχές κινδυνεύουμε να ακολουθήσουμε λανθασμένη πορεία που θα κοστίσει ακριβά σε εμάς και στις μελλοντικές γενιές. Θυμηθείτε τον καύσωνα το περσινό καλοκαίρι που κόστισε τη ζωή σε 20.000 άτομα και προκάλεσε ζημιές στον γεωργικό τομέα της τάξης των 10 δισεκατ. Ευρώ, σε επίπεδο Ε.Ε.
Για αυτό η Ε.Ε. θα πρέπει να επιδείξει προσήλωση στον στόχο της περιβαλλοντικής ολοκλήρωσης. Συγχρόνως, τα Κράτη – Μέλη πρέπει να μεριμνούν για την πλήρη υλοποίηση των αποφάσεων που λαμβάνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο».


Οι περιβαλλοντικές δεσμεύσεις που περιλαμβάνονται στην πρόσφατη αναθεώρηση της ΚΑΠ (Ιούνιος 2003) συνδέουν την καταβολή των ενισχύσεων με την εφαρμογή ενός ελάχιστου επιπέδου φιλοπεριβαλλοντικών δεσμεύσεων στις οποίες περιλαμβάνονται και οι Κώδικες Ορθής Γεωργικής Πρακτικής (ΚΟΓΠ). Προϋποθέτουν δηλαδή την τήρηση πρότυπων (Πολλαπλή Συμμόρφωση) για το περιβάλλον, την καλή μεταχείριση των ζώων, την υγιεινή και την ποιότητα των τροφίμων, την διατήρηση της γης σε καλή κατάσταση και την ασφάλεια των συνθηκών εργασίας.
Ήδη, για την ένταξη των παραγωγών σε όλα τα μέτρα του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Αγροτική Ανάπτυξη και Ανασυγκρότηση της Υπαίθρου – ΕΠΑΑ-ΑΥ 2000-2006» (νέοι αγρότες, σχέδια βελτίωσης-στήριξης κτηνοτρόφων) απαιτείται η εφαρμογή γενικών και ειδικών υποχρεώσεων, οι οποίες, κατά κύριο λόγο, αναφέρονται στους Κώδικες Ορθής Γεωργικής Πρακτικής και μεταξύ άλλων αφορούν και τον περιορισμό των αγροχημικών (λιπάσματα, φυτοφάρμακα). Ειδικότερα, ο άξονας 6 του Επιχειρησιακού Προγράμματος περιλαμβάνει μέτρα Ανάπτυξης και Προστασίας των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος.


Αλλά, και το Έγγραφο Προγραμματισμού Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΠΑΑ) του Γ’ ΚΠΣ περιλαμβάνει ολοκληρωμένες παρεμβάσεις για τις μειονεκτικές περιοχές, Γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα (μείωση της νιτρορύπανσης, βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία, μακροχρόνια παύση εκμετάλλευσης γεωργικών γαιών κλπ), δασώσεις γεωργικών εκτάσεων, έχοντας στόχο την αύξηση της δασοκάλυψης της χώρας. Με τις δράσεις αυτές επιδιώκεται η βέλτιστη ισορροπία ανάμεσα στην προστασία του περιβάλλοντος και την άσκηση της γεωργικής δραστηριότητας.


Τέλος, αξίζει να αναφερθεί η βασική αρχή που για τα επόμενα χρόνια θα διέπει την αγροπεριβαλλοντική φιλοσοφία : Σ’όσες περιπτώσεις οι αγρότες προσφέρουν υπηρεσίες στο περιβάλλον, που ξεπερνούν το βασικό επίπεδο της ορθής γεωργικής πρακτικής, θα πρέπει να ανταμείβονται επαρκώς, μέσω κυρίως των αγροπεριβαλλοντικών μέτρων.
Αλλά και στο πρόγραμμα της Ν.Δ. τονίζεται «Η ορθολογική διαχείριση και αξιοποίηση των υδατικών πόρων της χώρας μας, αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για βιώσιμη ανάπτυξη, για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και γενικά για την προστασία και διατήρηση του περιβάλλοντος».

 

3. ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ
Στον αγροτικό χώρο υπάρχουν δυνατότητες διαφοροποίησης του παραγωγικού συστήματος και παραγωγής προϊόντων με αυξανόμενη ζήτηση στην αγορά.
Η προώθηση της παραγωγής προϊόντων βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας ενδείκνυται σε πολλούς κλάδους παραγωγής όπως : όσπρια, λάδι, βρώσιμες ελιές, κηπευτικά καθώς και χονδροειδείς και συμπυκνωμένες ζωοτροφές για την ποιμενική αιγοπροβατοτροφία, αιγοπρόβειο και αγελαδινό γάλα.
Σε πολλές περιοχές της χώρας μεγάλες εκτάσεις γεωργικής γης βρίσκονται ήδη υπό καθεστώς εκτατικών μεθόδων παραγωγής και μικρότερης χρήσης χημικών εισροών και μεγάλος αριθμός ποιμενικών εκτροφών στηρίζεται στη βοσκήσιμη ύλη των βοσκοτόπων και στις ιδιοπαραγόμενες χονδροειδείς ζωοτροφές.


Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ποιότητα του φυσικού περιβάλλοντος, οδηγεί στην παραγωγή μεγαλύτερης ποιότητας προϊόντων τα οποία θα μπορούσαν να θεωρηθούν εν δυνάμει βιολογικά αν δεν υπήρχε το έλλειμμα ενημέρωσης των παραγωγών για το καθεστώς πιστοποίησης.
Επομένως, με την κατάλληλη ενημέρωση των παραγωγών και με την καθοδήγησή τους ώστε να ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές των βιολογικών καλλιεργειών, δύνανται να ενταχθούν στο καθεστώς της βιολογικής γεωργίας και να πιστοποιηθούν τα προϊόντα ως βιολογικά.
Παράλληλα, με την πιστοποίηση ορισμένων εξ αυτών ως Προϊόντων Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), ή ως προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ), ή ως Προϊόντων Ολοκληρωμένης Διαχείρισης ή ως Ειδικών Παραδοσιακών Προϊόντων Εγγυημένων (ΕΠΠΕ) διευρύνονται περαιτέρω οι δυνατότητες παραγωγής προϊόντων με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία.


Στην κατεύθυνση αυτή ο ρόλος του Οργανισμού Πιστοποίησης και Επίβλεψης Γεωργικών Προϊόντων (ΟΠΕΓΕΠ) είναι στρατηγικής σημασίας. Πιο συγκεκριμένα, οι εξελίξεις που πραγματοποιούνται με την αναθεώρηση της ΚΑΠ αναμένεται να επηρεάσουν την ελληνική γεωργία και την σύνθεση της ελληνικής γεωργικής παραγωγής. Τρία σημεία αξίζει να σημειωθούν εδώ :
Πρώτο, η ελληνική γεωργία και οι έλληνες αγρότες καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα σταθερό πλαίσιο πολιτικής με ορίζοντα μια δεκαετία αφού, ως γνωστό, έχει ήδη αποφασιστεί το χρηματοδοτικό πλαίσιο της γεωργίας μέχρι το 2013.
Δεύτερο, γίνεται πια συνείδηση στους παραγωγούς ότι η περίοδος της ποσοτικής γεωργίας τελείωσε και άρχισε ήδη η περίοδος της ποιοτικής γεωργίας.
Τρίτο, έχει επίσης γίνει συνείδηση σε όλους τους κοινωνικούς εταίρους, πως ο τομέας αυτός έχει εισέλθει στο χώρο της νέας οικονομίας γεγονός που απαιτεί όχι μόνο την παραγωγή νέων επώνυμων και ποιοτικά ανώτερων προϊόντων, αλλά και την εμφάνιση παλαιών και παραδοσιακών προϊόντων ως επώνυμων και ποιοτικά ανώτερων προϊόντων.
Στην Ε.Ε. το μερίδιο αγοράς των βιολογικών προϊόντων είναι μόλις στο 2% του συνόλου της αγοράς τροφίμων και στη χώρα μας ακόμη μικρότερο. Στις πιο προηγμένες στο πεδίο αυτό ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Δανία και η Αυστρία, το μερίδιο των βιολογικών φθάνει στο 3,5%.
Η βιολογική γεωργία σε σύγκριση με τη συμβατική είναι ακριβή γεωργία. Η αποχή από αγροχημικά και οι εκτατικές μέθοδοι παραγωγής, οδηγούν σε συγκριτικά χαμηλές φυσικές αποδόσεις. Υψηλότερο είναι και το κόστος διακίνησης των προϊόντων της λόγω των ιδιαίτερων φροντίδων που απαιτούνται, και των σχετικά μικρών ποσοτήτων που διακινούνται. Αν προσθέσουμε και το κόστος πιστοποίησης και ελέγχου φθάνουμε σε ακριβότερα προϊόντα για τον καταναλωτή, ενώ αναμένεται αύξηση της ζήτησης βιολογικών προϊόντων με δεδομένα τα προβλήματα που εντοπίζονται στην ποιότητα των τροφίμων.


Πράγματι, έχει αρχίσει στους κόλπους των καταναλωτών ένας έντονος προβληματισμός ως προς την ποιότητα των προϊόντων και τις διατροφικές συνήθειες. Την εικόνα συμπληρώνει τελευταία η έντονη συζήτηση για τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα, τα οποία παράγονται με τη χρησιμοποίηση σύγχρονων μεθόδων της γενετικής μηχανικής.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αμφισβήτησης των καταναλωτικών προτύπων που ίσχυαν μέχρι τώρα, άρχισε να αναγνωρίζεται διεθνώς η θετική σημασία της Μεσογειακής δίαιτας για την υγεία του ανθρώπου και με αυτό τον τρόπο να ενισχύονται οι δυνατότητες προώθησης των Μεσογειακών προϊόντων στις διεθνείς αγορές. Η εξασφάλιση των ποιοτικά πλεονεκτικών Μεσογειακών αγροτικών προϊόντων συνδέεται άμεσα με την προστασία του περιβάλλοντος, τη διαφύλαξη των φυτογεννετικών πόρων, την ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων και την αειφορική και πολυλειτουργική γεωργία.
Τα προβλήματα και η δυσπιστία των ευρωπαίων καταναλωτών απέκτησαν πολιτικές και κοινωνικές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια με την εμφάνιση της ασθένειας των «τρελών αγελάδων, ενώ αποκαλύψεις για τη σύσταση των καταναλωτικών προϊόντων (διοξίνες, ορμόνες κλπ) επιδείνωσαν το κλίμα».
Υπάρχουν αποδείξεις ότι η αγροτροφική αλυσίδα, διεθνώς, διέρχεται έντονη κρίση και αμφισβήτηση. Η κοινωνία παρουσιάζει διαρκώς αυξανόμενο ενδιαφέρον, υποστηριζόμενο από εκδηλωμένη πολιτική βούληση, για παραγωγή προϊόντων με αυστηρές προδιαγραφές ποιότητας και υγιεινής, με παραγωγικές διαδικασίες που ελαχιστοποιούν την ανάλωση φυσικών πόρων. Ο επαναπροσδιορισμός της αγροτροφικής αλυσίδας και, επομένως, ο ρόλος του γεωργικού τομέα, είναι αναγκαίος και πρέπει να γίνει σταδιακά και να αρχίσει άμεσα.


Παρά ταύτα η γεωργία όχι μόνο θα επιβιώσει, αλλά θα βρει την ισορροπία της για να ικανοποιεί τις ανάγκες του πληθυσμού όπως αυτές θα διαμορφωθούν στο μέλλον. Όπως τόνισε ο αρχηγός της Ν.Δ. και σημερινός πρωθυπουργός στην παρουσίαση του προγράμματος του κόμματος για την αγροτική ανάπτυξη, στηρίζουμε την αγροτική πολιτική σε συγκεκριμένους βασικούς κανόνες :
«στην πίστη μας ότι η αγροτική οικονομία έχει μέλλον στον τόπο μας. Διαφωνούμε με όλους εκείνους που συγκεκαλυμμένα πρεσβεύουν την άποψη ότι πρέπει να αφήσουμε τα πράγματα να κυλούν, από αδιέξοδο σε αδιέξοδο, ώσπου να συρρικνωθεί ο αγροτικός πληθυσμός. Πιστεύουμε ότι η αγροτική παραγωγή ήταν, είναι και θα είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι της εθνικής οικονομίας. Μπορούμε να εξασφαλίσουμε τις προϋποθέσεις που θα κρατήσουν τον αγρότη, και κυρίως τον νέο αγρότη, στον τόπο του».

 

 

 

θΕΣΕΙΣ-ΑΠΟΨΕΙΣ
Δικαίωμα στο Αυτονόητο Δικαίωμα στο "Περιττό"  
Δεν τρώμε πια σαν άνθρωποι Oμιλία του Προέδρου του ΙΝΚΑ Μακεδονίας στην ημερίδα Σοφία στην Διατροφή
Περιβάλλον και ποιοτική γεωργία Εισήγηση του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Θωμά Αλιφακιώτη.

Ασκηση και διατροφη στη παιδικη παχυσαρκια
Παπαδοπούλου Κ. Σουζάνα, PhD
Διατροφολόγος-Διαιτολόγος, Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής


Απαντήσεις του προέδρου του ΙΝΚΑ Μακεδονίας, Κωνσταντίνου Δρούτσα, για τη διεθνή έκδοση του προγράμματος : Η Ευρώπη διευρύνεται

     
       

 


 
   
   


Copyright © DESIGNER: Kostas Iliadis